‘Zij heeft mij toen via het verzet ‘weggegeven’ aan een ander gezin’

Met veel energie fietsen Brian, Yuna en Semy van de Twiskeschool uit Amsterdam-Noord naar de bibliotheek in winkelcentrum in de Banne, waar ze Samuel de Leeuw gaan interviewen. De sfeer is gelijk ontspannen en hij stelt veel leuke vragen aan de kinderen. Ook laat meneer de Leeuw veel foto’s en documenten zien. Ze zijn gefascineerd door zijn indrukwekkende verhaal. ‘Blijf wie je bent, veroordeel elkaar niet’: hij geeft ze wijze lessen mee.

Hoe was het tijdens de oorlog?
‘Ik ben in de oorlog geboren, in Amsterdam, in 1941. Ik was dus heel klein. Mijn ouders waren Joods dus het was erg spannend. Mijn vader werkte bij de fabriek Hollandia Kattenburg. Eigenlijk dachten mijn ouders dat het veilig was, omdat de Duitsers dat hadden gezegd. Maar later bleek dat dat niet zo was. Er was een razzia in de fabriek en alle Joodse mensen werden opgepakt. Ook mijn vader. Iemand had hem verraden. Hij is naar Auschwitz gebracht en daar doodgegaan.’

Hoe was het toen je moest onderduiken?
‘Mijn moeder en ik moesten toen onderduiken. Zij heeft mij toen via het verzet ‘weggegeven’ aan een ander gezin. Dat was voor haar verschrikkelijk moeilijk, want ze wist niet waar ik terecht zou komen. Dat was in Limburg. Het leven daar was goed, want er waren weinig Duitsers. Er was ook genoeg eten. Ik kreeg ook een andere naam: Baukje. Ik werd goed opgevoed door mijn pleegouders, ik dacht dat zij mijn ouders waren. Na de oorlog, na vijf jaar, kwam mijn echte moeder naar Limburg. Ze zei: ‘Ik ben je moeder’. Het was voor mij heel vreemd. Maar mijn moeder deed het rustig aan aan, zodat ik geleidelijk aan haar kon wennen.’

Hoe heeft uw moeder de oorlog overleefd?
‘Ze ging onderduiken in Noord-Holland. Ze kreeg een vals paspoort van het verzet. Eerst had ze een paspoort waar een J op staat, van Jood. Later kreeg ze een vals paspoort, waar geen J. op stond. Deze hebben ze met de hand gemaakt, er waren toen nog geen printers. Uiteindelijk is mijn moeder in Heiloo terechtgekomen bij een mevrouw van wie de man ook zat ondergedoken in hetzelfde huis. Dat is een heel spannende tijd voor haar geweest. Zij mocht geen contact met mij hebben.’

Hoe wist je moeder waar jij ondergedoken zat?
‘Mijn pleegvader zag op een dag op een voedselbon mijn echte naam: Samuel de Leeuw. Hij besloot een brief te schrijven aan mijn echte moeder. Die brief werd via-via doorgegeven en kwam bij mijn moeder terecht. Daarna gingen ze brieven naar elkaar sturen. Al die brieven heb ik nog.’