‘Blonde Jet verkocht mijn broer aan de Duitsers voor 7 gulden en 50 cent’

Het is een zonnige dag en Rolf Loewenstein woont eigenlijk niet zo ver van school. Toch gaan Sayff, Jayden en Alysa van ’t Karregat in Eindhoven met de auto naar hem toe, en dat vinden ze best leuk. Onderweg oefenen ze samen hun vragen alvast.

Meneer Loewenstein woonde met zijn ouders in de binnenstad van Eindhoven, boven hun schoenenwinkel aan de Demer. Hij was pas een jaar oud toen de oorlog uitbrak. Dat lijkt misschien nog heel jong, maar toch heeft hij een bijzonder en aangrijpend Joods oorlogsverhaal meegemaakt.

Waarom was u ondergedoken?
‘Mijn vader had vroeger een schoenenwinkel in Duitsland. Tijdens de Kristallnacht werden de ruiten van winkels ingegooid, ook bij ons. Overal hingen bordjes met ‘Niet kopen bij Joden’. Joodse mensen werden gepest en buitengesloten. Mijn vader ging naar de politie om het te vertellen, maar ook daar werd hij uitgescholden. Daarom besloot de familie te vluchten naar Eindhoven.

Daar begonnen mijn ouders opnieuw een schoenenwinkel, aan de Demer. Maar toen vielen de Duitsers ook Nederland binnen. Mijn vader, moeder, opa en oma moesten opnieuw vluchten. Ze kwamen terecht op een boerderij in Maarheeze. Ze betaalden om daar te mogen blijven en moesten slapen in een hooiberg. Mijn broer was 9 jaar oud en ik was nog maar 2 of 3 jaar. Mijn broer huilde vaak en soms was het erg koud.

De boer werd bang dat de kinderen hun zouden verraden. Daarom moesten wij weg. Er kwam een vrouw die zei dat ze mensen hielp onderduiken. Achteraf bleek zij een landverrader te zijn. Mijn broer en ik werden meegenomen. De vrouw, Blonde Jet genoemd, verkocht mijn broer aan de Duitsers voor 7 gulden en 50 cent. Mijn broer werd naar een concentratiekamp gebracht en vermoord. Ik kwam later in Apeldoorn terecht. Hoe ik daar precies gekomen ben, weet ik niet meer.’

Hoe is uw vader opgepakt?
‘De Duitsers hadden een Engels vliegtuig neergeschoten in de buurt van onze onderduikboerderij. Duitse soldaten waren op zoek naar de piloten. Mijn vader was waarschijnlijk aan het wandelen toen hij niet meer terugkwam. We denken dat hij is opgepakt.

Later werd verteld dat de Duitsers naar zijn papieren vroegen en dat mijn vader gezegd zou hebben: ‘Laat ze toch gaan, ik ben een Jood’. Maar of dat echt zo is gebeurd, weet ik niet zeker. Soms vertellen mensen verhalen die misschien niet helemaal kloppen. Daarom zeg ik altijd: ‘Je moet niet alles geloven wat mensen zeggen. Denk ook zelf goed na.’ En ondanks alles vind ik nog steeds dat Nederland het beste land van de wereld is.’

Hoe vond u het dat u een nieuwe naam kreeg in de oorlog?
‘Ik weet er niets meer van. Ik kreeg denk ik een nieuwe naam zodat de Duitsers niet zouden ontdekken dat ik Joods was. Bij het gezin waar ik ondergedoken zat, noemden ze mij Wimpie. Zo probeerden ze mij veilig te houden als er Duitsers langskwamen. Het gezin had nog twee zonen en een dochter. Soms mocht ik bij iemand op de rug zitten en via de trap naar bed worden gebracht. Dat vond ik fijn en gezellig.

Soms liepen er ook Duitse soldaten voorbij. Buiten was een diepe greppel gegraven, afgedekt met houten platen en zand. Daar konden we schuilen als er bombardementen waren of bommen zouden omvallen.’

Wat gebeurde er na de oorlog?
‘In mei was de oorlog afgelopen en pas in augustus haalde mijn moeder me op, ze wist niet waar ik was. Ik wilde eigenlijk niet mee. Ik wilde weglopen, omdat ik bang voor haar was. Ze had lang zwart haar en ze voelde voor mij als een vreemde vrouw. Ik kende haar niet meer. Ze kwam met een grote vrachtauto en zo reden we samen terug naar Eindhoven.

Opa en oma woonden ook bij ons in huis want er was toen woningnood. Maar ook zij praatten bijna nooit over de oorlog.

Ik wilde later graag weten hoe mijn moeder vanuit Duitsland naar Eindhoven was gevlucht. Maar als ik ernaar vroeg, zei ze dat ze het niet meer wist. Toch denk ik dat ze het wel wist, maar er niet over wilde praten.’