‘Mijn collega’s zeiden: ‘die Henk die is zo positief als wat’

Het is meteen lachen in de lerarenkamer als Mazem, Noa-Lian en Pietro van basisschool Philipsdorp Henk Bhawanidin (69) begroeten. Hij doet erg zijn best alle namen goed uit te spreken maar het lukt pas na een paar pogingen. Bij Noa-Lian gaat het wel meteen goed, want meneer Bhawanidin is haar opa (‘Nana’) en haalt haar elke woensdag op. Vandaag gaan de kinderen hem interviewen over zijn jeugd in Suriname en zijn komst naar Nederland.

Welke herinnering heeft u nog van de lagere school?
‘Ik zat op de lagere school, de Benjaminschool noemde ze dat. Mijn Nana, de vader van mijn mama, had een ezel, en daarmee ging hij elke donderdagochtend vroeg vaten melasse verkopen. Op weg terug naar huis liep hij om 9:30 uur langs mijn school als wij buiten aan het spelen waren. Dan riep ik ‘Nana, Nana!’ en stopte hij en gaf mij 10 cent. Dat ging ik dan samen met mijn vrienden opmaken aan eten: bami en gebakken cassave.’

Hoe was het om daar te wonen in Suriname?
‘Suriname is een heel fijn land met een mooi klimaat. Het is altijd 25 graden, maar er is ook veel regen. Ik had daar veel vrienden, en de mensen zijn vriendelijk. Het eten is ook heel lekker. We hebben zoveel verschillende soorten mensen dat je allerlei soorten eten hebt. Er zijn mensen uit Afrika, India, Indonesië, China, dus het Surinaamse eten is een mengelmoes van alles. Je kon niet anders dan met elkaar samenleven en dat ging altijd goed.’

Bent u ooit ontslagen?
‘Ja, in Suriname. Ik zat op kantoor bij een groot warenhuis. Ik was jong en wilde dingen veranderen. Ik ging me met vakbondszaken bemoeien, omdat ik zag dat het niet goed liep daar. Beneden waren verkoopsters die niet veel verdienden, maar de hele dag moesten staan en lopen en niet mochten uitrusten. We hebben toen een actiecomité opgericht. We wilden verkiezingen en we wilden het overnemen van de vakbond. De mensen op de werkvloer vonden het fantastisch wat wij eisten. Je bent jong, je kent niet alle spelregels, en toen zijn we pamfletten gaan uitdelen op het bedrijfsterrein en dat mocht niet. Toen hebben ze me ontslag gegeven. Maar gelukkig kon ik zo weer aan de slag, want mijn vader was goudsmid. Hij had zijn eigen zaak en daar ben ik toen gaan werken.’

Waarom gingen jullie naar Nederland en niet naar een ander land?
‘Dat heeft met de geschiedenis te maken. Suriname is een kolonie van Nederland geweest. Nederland ging naar Zuid-Amerika, pakte Suriname en zei: Suriname, jij bent van mij. Nou kan dat niet meer, maar 400 jaar geleden kon dat nog wel. Van kolonie werden we rijksdeel, zeg maar een provincie. Toen Suriname onafhankelijk werd, gingen veel Surinamers weg. Waar kan je naartoe? Naar je moederland, je vaderland. Daar mocht je naartoe want we zijn Nederlanders. Dat hebben veel Surinamers gedaan, mijn ouders ook.’

Vond u het in Suriname leuker of in Nederland?
‘Suriname vond ik heel leuk, ik had veel vrienden daar, ik speelde veel buiten. Ik vond het moeilijk om weg te gaan, maar ik moest. Als de ouders iets zeiden, dan luisterden we, dus we gingen mee.

Toen ik in Nederland kwam was het niet leuk voor mij, ik had geen vrienden. Maar ik ben meteen gaan werken en heb toen vriendschappen gesloten met mijn collega’s. En toen begon het ook leuk te worden voor mij. Doordat ik mijn best heb gedaan, mee ben gaan doen, ben ik gaan zien dat het een heel fijn land is. Maar als je je afsluit en je maar met één groep gaat bemoeien dan is het geen leuk land. Je moet altijd positief in het leven staan, dan zal je zien dat je alles veel leuker vindt. Als er iets tegenzit, daar mag je over praten, maar blijf er niet over doorzeuren. Bij DAF werkten toen nog niet zoveel donkere mensen. Maar ik probeerde het woord discriminatie niet te gebruiken, ik zei alleen maar: ‘je valt me tegen jongen’ of ‘je doet iets wat ik niet leuk vind’. En ik werd op handen gedragen. Mijn collega’s zeiden: ‘die Henk die is zo positief als wat’.’