‘In het begin was het wennen, het weer en de cultuur waren anders’

Jip, Bobbie en Annelore van basisschool De Talisman in Eindhoven gaan op bezoek bij Henk Bhawanidin. Hij is geboren in 1956 in Paramaribo, Suriname. Zijn voorouders, Hindoestanen, werden vanuit India naar Suriname gebracht om op het land te werken. Dit gebeurde nadat de slavernij in 1863 was afgeschaft en er vanaf 1873 nieuwe arbeiders nodig waren. Zij werkten als contractarbeiders. Suriname was een vruchtbaar land waar de landbouw sterk groeide. Vooral suikerriet, goud en bauxiet waren van groot belang. Meneer Bhawanidin groeide op in een gezin zonder armoede, zijn vader was goudsmid.

Op zijn 22ste verhuisde hij naar Nederland. Zijn familie woonde daar al en bovendien waren er meer ontwikkelkansen dan in Suriname. Toch was het niet zijn eerste keuze om te vertrekken.

Hoe was het om op te groeien in een koloniale samenleving?
‘Ik kijk met een warm gevoel terug op mijn jeugd in Suriname. Ik speelde veel buiten met andere kinderen en haalde ook wel kattenkwaad uit. We hadden niet veel speelgoed, dus we maakten het zelf, van een autoband of een fietsvelg bijvoorbeeld. Ik voetbalde vaak met mijn vrienden en zelfs als het regende, bleven we buiten. Het was altijd warm, wat het buiten zijn extra fijn maakte.

Suriname was in 1954, twee jaar voordat ik werd geboren, veranderd van kolonie naar een gelijkwaardig deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Er was welvaart door de landbouw. De Nederlandse soldaten gingen goed met de bevolking om. Ik noemde ze altijd ‘Jantjes’ en maakte graag een praatje met ze.’

Heeft u een bijzondere herinnering uit uw jeugd?
‘Als ik terugdenk, is er niet één specifiek moment dat eruit springt. Mijn hele jeugd voelt als een mooie periode: het buitenspelen, de vriendschappen en het leren op school.

Toen ik 22 was, wilde mijn vader naar Nederland verhuizen, omdat mijn broers en zussen daar al woonden en hij hen miste. Zelf wilde ik eigenlijk in Suriname blijven. Mijn schoonbroer, die we ‘Honda’ noemden, ging wel naar Nederland, maar raakte daar op het verkeerde pad. Dat was voor mij het moment om toch te gaan. Ik wilde hem helpen en bij mijn familie zijn. Ik liet alles achter om in Nederland een nieuw leven op te bouwen.

In het begin was dat wennen. Het weer en de cultuur waren heel anders. Ik werkte graag met mijn handen en begon in de haven van Rotterdam. Later verhuisde ik naar Eindhoven, waar mijn vader een baan voor mij had geregeld bij Daf. Daar heb ik meer dan veertig jaar gewerkt.’

Welke sporen heeft dit nagelaten in uw leven?
‘De overgang van Suriname naar Nederland heeft veel invloed gehad op mijn leven. Ik heb geleerd dat je met een positieve instelling het verst komt. Ik heb me nooit gediscrimineerd gevoeld en voelde me volledig Nederlander. Voor mij is iedereen gelijk, en daar moet je ook naar handelen. Als iemand een discriminerende opmerking maakte, reageerde ik vaak met humor, zodat we er samen om konden lachen.

Ik geloof dat het helpt om mee te doen in de samenleving, je aan te passen en de taal goed te leren. Dan word je sneller opgenomen. Dat is een keuze die je zelf maakt. Mensen die dat niet doen, voelen zich vaker buitengesloten.

Ik heb de kansen die ik kreeg met beide handen aangegrepen en hier een nieuw leven opgebouwd. Ik heb mijn vrouw leren kennen en samen kregen we drie dochters, die in Eindhoven zijn opgegroeid.’