‘Wat deed ik toen met vreemde mensen onder de trap? Bidden’

Het hagelt als ze richting de Wilgenhof fietsen, op weg naar Jan Sprengers. Aylena, Blaen, Navarro en Naoto van De Klimboom in Eindhoven trotseren het gure weer en hebben een rugzak mee, gevuld met hun vragen en chocolade voor meneer Sprengers. Hij zit al klaar als ze aankomen. Als iedereen een plekje heeft gevonden, branden de kinderen los met hun vragen.

Een radio mocht niet, toch hadden jullier er een thuis. Hoe kan dat?
‘Mijn vader werkte bij Philips en was heel technisch. Onze eigen radio was afgepakt en dus knutselde mijn vader er zelf een in elkaar. Zo konden we toch naar de radio luisteren. Wel met hoofdtelefoon op, want de buren waren NSB’ers en die mochten niet horen dat we een radio hadden. Ik mocht soms ook wel eens luisteren van mijn vader. Ik herinnert me nog de speech van koningin Wilhelmina.

Hoe ging het op school?
‘In de scholen woonden de Duitsers, waardoor we er geen les meer kregen. Les werd er vanaf toen gegeven in alle ruimtes waar plek was. Dit kon een café zijn, of een danszaal of meubelzaak. Op het moment dat het luchtalarm afging, werden alle kinderen naar huis gestuurd om te schuilen. Als het luchtalarm in de ochtend ging, hoefden we die dag helemaal niet naar school.

Hoe was het als het luchtalarm afging terwijl u buitenspeelde?
‘Ik hoefde niet naar huis op het moment dat het luchtalarm afging. We belden of klopten ergens aan en gingen daar dan schuilen onder de trap of onder een tafel. Nu zou dat misschien niet meer gebeuren. Als nu zo iets zou gebeuren, zouden kinderen meteen naar huis moeten komen van hun moeder. Vroeger ging het zo en was het heel normaal. Iedereen hielp elkaar. Wat deed ik toen met vreemde mensen onder de trap? Bidden. ‘Lieve heer laat me hier doorheen komen.’

U zag eens hoe tijdens een bombardement treinrails op een trein terechtkwam. Hoe gebeurde dat?
‘Er lagen twee treinsporen naast elkaar en op een daarvan stond een trein geparkeerd. Een bom die gegooid wordt, gaat normaal meteen af als deze de grond raakt. Maar deze keer boorde de bom zich in de grond en kwam onder de rails tot ontploffing. Door de luchtdruk die ontstond, kwam de rails omhoog en belandde op de geparkeerde trein.

Ik vertelde dit verhaal thuis, maar mijn vader deed het af met ‘ ja, dat zal wel’. Toen ik jaren later op een tentoonstelling was over de oorlog en een foto zag van de trein met rails erop, heb ik direct mijn vader gebeld en hem uitgenodigd om Chinees te komen eten en de foto te komen bekijken. Mijn vader geloofde toen mijn verhaal wel en hoefde niet naar de tentoonstelling. Wel kwam hij om samen Chinees te eten.’